جایی برای پاسداری از اندیشه
وفات سلمان فارسی
جمعه 29 آبان‌ماه سال 1394 ساعت 21:30 | نوشته ‌شده به دست علی‌رضا آقااحمدی | ( 1 نظر )

وفات سلمان فارسی ( هشتم صفر سال 35 هجری قمری - 1402 سال پیش)

1. سلمان فارسی، از صحابه بزرگ پیامبر اسلام بود که در سال 35 هجری قمری درگذشت. نام اصلی او روزبه بود که پس از اسلام آوردن، رسول خدا نام سلمان را برای او برگزید. روایات مختلف، مکان تولد او را اصفهان، فارس یا خوزستان نام برده اند. هم چنین مذهب نخستین او نیز طبق روایت های مختلف، زرتشتی، مزدکی یا مانوی بوده است.

2. درباره گذشته سلمان و پیش از اسلام آوردنش اطلاعات دقیقی در دست نیست. اما آن چه از مجموع روایات  و شواهد تاریخی برمی آید آن است که او دوران نوجوانی و جوانی خود را صرف یافتن حقیقت و دین برتر کرده است.ابتدائا آیین های ایران باستان، زرتشتی، مزدکی یا مانوی را برگزیده و بعدتر به مسیحیت گرایش پیدا کرده و در این دوران سفرهای حقیقت جویانه خود در خاورمیانه را آغاز کرده است.

شاید صرف جوانی و عمر در راه رسیدن ب حقیقت، آن هم با سفرهای طاقت فرسا و با حداقل امکانات آن روزگاران، هزینه سنگینی بود که سلمان با پرداخت آن توانست به مقامات والایی برسد.

3.آخرین آموزگار مسیحی او، وعده آمدن پیامبری را از ناحیه حجاز به او داده بود و همین موضوع سلمان را راهی سفری از شام به حجاز کرد. او در مسیر توسط قبیله بنی کعب اسیر، و به فردی یهودی از قبیله بنی قریظه یثرب ( مدینه) فروخته شد.

4. پس از هجرت محمد(ص) به مدینه و در همان سال اول هجرت، سلمان او را می بیند و نشانه های آموزگار مسیحی را در او می یابد و اسلام می آورد. رسول خدا و یارانش به او کمک می کنند تا بهای خود را پرداخته و آزاد شود.

دو نکته در این موضوع نهفته است. یکی آزادمنشی سلمان در پذیرش حق، و دیگری عدم استفاده از زور توسط مسلمانان برای آزادی او،

همچنین بجاست به کمک این واقعه، شایعه "تاثیرگیری محمد از سلمان در خلق قرآن" نیز پاسخ داده شود. سلمان سیزده سال پس از بعثت پیامبر او را در مدینه دید، حال آن که اکثر داستان های قرآن در مکه و غیاب سلمان بر محمد نازل شده بود. بنابراین نسبت دادن قرآن و داستان هایش به سلمان فارسی صحیح نمی باشد.

5. در سال پنجم هجرت و در جنگ احزاب، بنا به پیشنهاد سلمان، پیامبر دستور به حفر خندق در اطراف مدینه می دهد که تاکتیکی جنگی و متعلق به ایرانیان بود؛ همین اقدام باعث کمک زیادی به مسلمانان شد. هم چنین ایده استفاده از منجنیق در نبرد طائف را نیز به سلمان نسبت داده اند.

احترام  پیامبر و مسلمین به علم سلمان که موضوعی فرادینی بود از نکات جالب توجه این قضایا می باشد.

6. امتیازات فراوان سلمان، منجر به آن شد که میان مهاجرین و انصار برای مصادره این شخصیت اختلاف بیفتد. در این هنگام بود که پیامبر خدا، سلمان فارسی را نه مهاجر و نه انصار، بلکه از اهل بیت خود دانست.

نقض قبیله گرایی و نژادپرستی به کرات در سیره نبوی مشاهده می گردد.

7. در حمله به ایران، سلمان یکی از فرماندهان لشکر اسلام بود و در فتح مدائن نقش بسزایی داشت. او در زمان عمر بن خطاب و تا  اواخر عمر استاندار مدائن بود. روایت است او تمام سهم خود از بیت المال را صدقه می داد و از طریق زنبیل بافی زندگی خود را می گذرانید.

یکی از شبهات موجود در این باب مربوط است به "خیانت و جنایت سلمان نسبت به ایرانیان". باید توجه داشته باشیم که به واسطه مخالفت سلمان با سقیفه، او از چهره های مغضوب خلیفه بود و همراهیش با سپاه اسلام و فرمانداریش بر مدائن، تحت فشار علی بن ابیطالب و برای جلوگیری از افراط و خونریزی سپاهیان مسلمان انجام شد. همان گونه که به شهادت تاریخ، شهرهای مدائن و تیسفون بدون خونریزی از تسلط حکومت فاسد، اشرافی و مستبد ساسانی خارج شدند که این امر به تدبیر سلمان فارسی بوده است.

8. درباره سن و وفات سلمان روایات متفاوتی موجود است؛ اما قریب به اتفاق آن ها از عمر طولانی او و درگذشتش در سال های خلافت عثمان یا بعد از آن  و در شهر مدائن خبر می دهند. روایت است که حضرت علی (ع) خود را از مدینه به مدائن رساند و او را غسل داد و کفن کرد و بر او نماز خواند.




+ در ذکر وقایع فوق، از منابع زیراستفاده شده است:

سیره نبوی ابن هشام - تاریخ طبری - شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید. و نیز سایت های ویکی شیعه و شایعات.

++ این وب سایت از هر دو آدرس Andisheban.ir و Andisheban.blogsky.com قابل دسترسی است.

چاپ این مطلب: کلیک کنید

وقایع روز تاسوعا
جمعه 1 آبان‌ماه سال 1394 ساعت 16:00 | نوشته ‌شده به دست علی‌رضا آقااحمدی | ( 1 نظر )

تاسوعای حسینی ( نهم محرم الحرام سال 61 هجری قمری - 1376 سال پیش)

1.  ورود شمر بن ذی الجوشن با چهار هزار سپاهی به سرزمین کربلا. ورود این لشکر، تعداد سپاهیان کوفه و شام را به حدود سی هزار نفر رسانید.

 جمعیت کثیر سپاه دشمن که بالغ بر چند صد برابر سپاهیان امام حسین بود، شاید برای حکومت وقت جنبه نمادین داشت و می خواست با این سرکوب قاطعانه، از وقایع مشابه  پیشگیری کرده و از مخالفان حکومت زهرچشم بگیرد.


2. تحویل نامه ی عبیدالله بن زیاد به عمربن سعد مبنی بر گرفتن بیعت از حسین و یا جنگ با او. تا قبل از این روز خبری از جنگ نبود و حکام کوفه تنها بر پذیرش بیعت با یزید اصرار می ورزیدند. در نامه تاکید شده بود که اگر عمر سعد از پذیرش این مسئولیت سرباز زند، فرماندهی جنگ به شمر می رسد. عمر سعد به شمر می گوید که در نامه قبلی اش به عبیدالله، خواستار حل مسالمت آمیز مساله شده بود، اما به اصرار شمر، عبیدالله به جنگ روی آورد. پس از این مجادلات، در نهایت خود عمر سعد ادامه ی فرماندهی جنگ را به عهده می گیرد.

ترس و تردید نسبت به جنگیدن با نوه ی پیامبر، تا روز تاسوعا دامن گیر عده ای از مسلمانان سپاه عمرسعد و خود او بود؛ و به همین خاطر آنان برای صلح و عدم خون ریزی تلاش می کردند. شاید لازم باشد از این زوایه نیز به ماجرا نگاه کنیم که همه ی دشمنان حسین، آن قدرها هم شیطان صفت نبودند؛ گاهی انسان های خاکستری نیز با یک غفلت به قهقرا سقوط می کنند.


3. شمر امان نامه ای از عبیدالله بن زیاد برای خواهرزادگانش, عباس(ع) و برادران، می آورد که به آنان می گوید اگر بخواهید در امان می مانید. عباس ابتدا جواب دایی خود، شمر را نمی دهد. اما امام حسین به او می گوید هرچند که شمر فاسق است اما جوابش را بده. عباس نیز امان نامه را پس می زند و می گوید امان ما، امان حسین مان است.

امام حسین، فاسق بودن دشمن را دلیل رد مذاکره نمی داند و به عباس می گوید جواب شمر را بدهد. عباس نیز با شمر سخن می گوید و بر حق خود ایستادگی می کند.


4. غروب تاسوعا، عمرسعد آرایش جنگی را ترتیب می دهد و با بشارت دادن یارانش به بهشت، به سمت خیمه های حسینیان حرکت می کند تا در صورت بیعت نکردن آنان، جنگ را آغاز کند. امام، عباس را به سوی آنان می فرستد و از ایشان می خواهد جنگ را تا فردا به تاخیر بیندازند که او و یارانش بتوانند شب آخر را به عبادت خدا بپردازند. عمر سعد نیز با تردید فراوان، در نهایت مهلت یک شبه را قبول می کند.

تاخیر در جنگ فواید بسیاری برای حسین و نهضتش داشت. شب هنگام بودن جنگ و عدم آمادگی سپاه امام می توانست باعث کشته شدن غافلگیرانه ی اصحاب، زنان و کودکان شده، بدون آن که دلاوری و روشنگری ای اتفاق بیفتد و رسوایی یزیدیان برملا شود. از طرف دیگر این فرصت یک شبه باعث مجذوب شدن عده ای از سپاهیان دشمن به سوی حسین شد. حر بن یزیدریاحی و جمعی حدود سی نفر از دشمنان، توبه کردند و حسینی و سعادتمند شدند. موضوع دیگر آن که مهلت خواستن یک روزه، سبب شد همگان بر "اختیاری بودن" شهادت حسین و یارانش ایمان بیاورند. چرا که اگر آنان طی یک حمله غافلگیرانه کشته می شدند، زمزمه های تلف شدن ناخواسته ی آنان بلند می شد.


5. شب هنگام، حسین (ع) به یاران خود می گوید که شما نیکوترین بندگان خدایید و اجازه دارید از تاریکی شب استفاده کنید و جان خود را نجات دهید. پس از این سخنان عباس می گوید برای چه این کار کنیم؟ آیا برای آن که بعد از تو زندگی کنیم؟ خداوند هرگز نگذارد که این کار ناشایسته را دیدار کنیم.

وفاداری یاران حسین، خارج از چارچوب قوانین و مقررات و بیعت هاست. آنان مردانگی، رفاقت و سعادتمندی را بر تمام قوانین دنیا پیروز کردند.


6. امام حسین در روز تاسوعا به خواهرش زینب می فرماید : " ای خواهر! من تو را قسم می دهم و باید به قسم من عمل کنی. وقتی که من کشته شوم، گریبان در مرگ من چاک مکن و چهره خویش به ناخن مخراش و از برای شهادت من، به هلاکت فریاد نکن."

مبادا زینب و بازماندگان را در روضه ها و سخنرانی هایمان عاجز و حقیر معرفی کنیم. او شیرزنی بود که استوار ایستاد و کمر خم نکرد. او عاشورای دوم را به پا کرد.


7. امام صادق (ع) : " تاسوعا روزی است که حسین(ع) و اصحاب او در کربلا محاصره شدند و سپاه شامی بر ضد آنان گرد هم آمدند. ابن زیاد و عمر سعد نیز از فراهم آمدن آن همه نیرو خوشحال شدند و آن روز حسین و یارانش را ناتوان شمردند و یقین کردند که دیگر برای او کمکی نخواهد رسید و عراقیان او را پشتیبانی نخواهند کرد."

نحوه ی آرایش سپاهیان حسین(ع) و عمرسعد : 




+ در ذکر وقایع فوق, از منابعی نظیر منتهی الآمال شیخ عباس قمی، اصول کافی شیخ کلینی، تاریخ طبری، و نیز سایت های پژوهشکده باقرالعلوم و  شفقنا بهره گرفته شده است.

چاپ این مطلب: کلیک کنید

 
تقویم
اسفند 1396
شیدسچپج
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29
آمار
بازدیدکنندگان : 48769